“The East Palace” – Bom tấn cổ trang mãn nhãn nhưng vẫn thiếu sự đột phá

Dự án cổ trang “The East Palace” (tựa Việt: “Lời Nguyền Đông Cung”) của Netflix Hàn Quốc sau khi lên sóng đã vấp phải ý kiến trái chiều về nội dung của  một tác phẩm trọng tâm nhất năm nay. 

8 tập phim “The East Palace” kể về Gu Cheon (Nam Joo Hyuk), một thợ săn ma quỷ có khả năng nhìn thấy những thứ người thường không thể thấy sau vụ tai nạn lúc nhỏ. Anh được vị vua Ju Sang (Cho Seung Woo) mời về để tiêu diệt oán quỷ đang gieo rắc lời nguyền cho những vị thế tử tại Đông Cung. Tại đây, anh cùng Ông chúa (tước hiệu hoàng gia dành riêng cho con gái của Vua sinh bởi các phi tần) Saeng Gang (Roh Yoon Seo) có khả năng nghe thấy âm thanh của ma quỷ hợp lực tiêu diệt oán quỷ và khám phá những bí mật ẩn giấu trong hoàng cung. Với tiền đề đó, “The East Palace” từng được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những bộ phim cổ trang kinh dị đáng chú ý của màn ảnh Hàn năm nay. 

Gu Cheon không phải kiểu pháp sư quen thuộc với những nghi thức trừ tà hay lên đồng thường thấy trong phim cổ trang. Sau khi bước qua ranh giới giữa sự sống và cái chết lúc nhỏ, anh sở hữu khả năng bước vào cõi quỷ để trực tiếp chiến đấu với các oán linh trong trạng thái “chết”. Đây là một ý tưởng khá mới, đủ để tạo nên bản sắc riêng giữa hàng loạt tác phẩm khai thác đề tài cung đình. Thế nhưng càng theo dõi, người xem càng nhận ra bộ phim không thực sự đi theo hướng đó. Thay vì đào sâu cuộc chiến giữa Gu Cheon và thế giới ma quỷ, “The East Palace” lại dành phần lớn thời lượng cho những âm mưu tranh đoạt quyền lực trong hoàng cung, mô-típ vốn đã quá quen thuộc với dòng phim cổ trang.

Lựa chọn này thực chất không sai, bởi yếu tố chính trị vẫn có thể song hành cùng tình tiết kinh dị. Vấn đề nằm ở chỗ bộ phim dần để tuyến cung đấu lấn át hoàn toàn tuyến tâm linh, khiến thứ từng là điểm hấp dẫn nhất của tác phẩm chỉ còn đóng vai trò dẫn dắt câu chuyện. Điều đó thể hiện rõ nhất qua cách xây dựng nhân vật vua Ju Sang. Thay vì biến bí mật đó thành một trong nhiều mắt xích của câu chuyện, “The East Palace” lại đặt gần như toàn bộ trọng tâm vào hành trình Ju Sang che giấu quá khứ, bảo vệ ngai vàng và tìm cách cứu người con trai út khỏi lời nguyền của oán quỷ.

Ngay cả những cú twist của bộ phim cũng chủ yếu xoay quanh tuyến cung đình. Khán giả liên tục bị đánh lạc hướng về thân phận thật của oán quỷ, từ việc nghi ngờ vị phi tần cuối cùng của tiên đế cho đến khi phát hiện đó là Thế tử Se Ja (Kwak Dong Yeon), người bị chính cha ruột sát hại sau khi lặp lại kế hoạch đoạt ngôi năm xưa của cha mình. Cú lật mở về mẹ của Ju Sang cũng đi theo hướng tương tự. Suốt nhiều tập phim, bà xuất hiện như một người bà hiền từ luôn yêu thương Saeng Gang, để rồi cuối cùng lộ diện là người đứng sau lời nguyền kéo dài suốt 30 năm nhằm giúp con trai chiếm lấy ngai vàng.

Những cú chuyển này đủ tạo bất ngờ, nhưng đồng thời cũng cho thấy bộ phim ngày càng quan tâm đến câu chuyện quyền lực hơn là đề tài quỷ dị ban đầu. Chính vì Ju Sang trở thành nhân vật có nhiều lớp tâm lý nhất, cũng là người thao túng gần như mọi biến cố của câu chuyện, sự chú ý của khán giả dần chuyển sang ông thay vì yếu tố tâm linh, thứ đáng lẽ phải là trung tâm của nỗi sợ. Đó cũng là lúc điểm yếu lớn nhất của “The East Palace” bắt đầu lộ rõ.

Se Ja được giới thiệu với đầy đủ tiền đề để trở thành một phản diện đáng nhớ. Hắn từng là thái tử, mang tham vọng với ngai vàng, bị chính cha ruột sát hại rồi hóa thành oán quỷ vì mối hận “nếu không phải mình làm vua thì sẽ không ai có quyền bước lên ngai vàng”. Chỉ riêng xuất thân đó đã đủ tạo nên một phản diện vừa bi kịch vừa đáng sợ. Nhưng bộ phim lại không khai thác được cả hai khía cạnh đó. Khán giả nhớ rất rõ lý do Se Ja trở thành oán quỷ, nhưng lại không nhớ hắn đã làm gì để trở thành một ác quỷ thực sự đáng sợ. Vì vậy, dù được nhắc đến là kẻ đã sát hại 3 vị thế tử trước đó, Se Ja hiếm khi tạo ra cảm giác ám ảnh mỗi lần xuất hiện. Cuối cùng, trong cuộc chiến cuối cùng với Gu Cheon, khán giả cũng không ấn tượng với Se Ja vì hắn nhanh chóng bị tiêu diệt. 

Đây chính là điểm gãy lớn nhất trong cấu trúc kịch bản của “The East Palace”. Một bộ phim kinh dị, dù khoác lên mình bao nhiêu lớp áo chính trị cung đình, vẫn cần một thế lực hắc ám đủ sức neo giữ cảm xúc người xem xuyên suốt. Nhưng Se Ja lại bị mắc kẹt giữa hai bản dạng. Hắn không đủ bi kịch để khán giả đồng cảm như một linh hồn oan khuất, cũng không đủ tàn nhẫn để trở thành một oán quỷ ám ảnh. Ngược lại, chính Ju Sang mới là người tạo nên cảm giác hồi hộp mỗi khi xuất hiện. Khán giả luôn chờ đợi ông sẽ che giấu bí mật ra sao, tiếp tục thao túng ai và trả giá thế nào cho những tội lỗi trong quá khứ. Kết quả là nỗi căng thẳng của bộ phim đến từ các âm mưu chính trị chứ không phải từ sự hiện diện của thế lực siêu nhiên. Chính vì vậy, Se Ja cuối cùng chỉ đóng vai trò như lời giải thích cho tấn bi kịch của hoàng thất thay vì trở thành trung tâm của nỗi sợ. 

Giữa những khuyết điểm của kịch bản, không thể phủ nhận “The East Palace” là một bộ phim được đầu tư rất lớn về mặt hình ảnh. Từng khung hình đều cho thấy sự chăm chút của ê-kíp, đặc biệt ở cách đạo diễn Choi Jung Kyu sử dụng ngôn ngữ thị giác để phân định ranh giới giữa thế giới con người và cõi quỷ. Ở cõi thực, hoàng cung hiện lên qua những khung hình rộng, đặt nhân vật giữa sự xa hoa nhưng lạnh lẽo của cung điện. Những sàn gỗ được đánh bóng, lớp lụa như làn sương lạnh hay khu vườn được cắt tỉa gọn gàng tạo cảm giác về một thế giới trật tự. Mọi thứ đều bị chi phối bởi lễ nghi và quyền lực. Ngược lại, khi bước sang cõi quỷ, toàn bộ bảng màu chuyển sang sắc cam ma mị, biến nơi đây thành một phiên bản méo mó của thế giới thực, vừa quen thuộc vừa lạ lẫm. Sự thay đổi màu sắc này giúp khán giả lập tức nhận ra mình đã bước sang một không gian hoàn toàn khác.

Sự đối lập tiếp tục được mở rộng qua cách xử lý ánh sáng và bố cục khung hình. Nếu ở cõi thực, ánh sáng được kiểm soát đều đặn, các khuôn hình cân đối và ổn định; thì ở cõi quỷ, nguồn sáng chủ yếu đến từ những quầng sáng mờ ảo, những đốm lửa lơ lửng hay các mảng sáng vỡ vụn giữa bóng tối dày đặc. Bóng tối không chỉ che giấu tạo hình của lũ quỷ mà còn tạo cảm giác bất an, khiến người xem luôn có cảm giác còn điều gì đó đang ẩn nấp ngoài khung hình.

Máy quay cũng thay đổi theo từng không gian. Những phân cảnh ở hoàng cung chủ yếu sử dụng các cú máy tĩnh hoặc chuyển động chậm để nhấn mạnh sự ngột ngạt của chốn quyền lực. Trái lại, mỗi khi Gu Cheon bước vào cõi quỷ, máy quay trở nên linh hoạt hơn với các chuyển động xoay, lượn và hạ thấp đột ngột, bám sát nhịp chiến đấu của nhân vật. Cách quay này khiến các trận giao chiến không chỉ mang tính hành động mà còn truyền tải cảm giác hỗn loạn, mất phương hướng của một thế giới nơi mọi quy luật của con người đều bị đảo lộn.

Điểm đáng khen khác nằm ở khâu thiết kế mỹ thuật. “The East Palace” lựa chọn xây dựng lũ quỷ với vẻ ngoài nặng nề, thô ráp, lấy cảm hứng từ mỹ thuật và tranh dân gian Triều Tiên. Đáng chú ý, ê-kíp sử dụng CGI ở các cảnh quay ở cõi quỷ, phần còn lại được thực hiện trên phim trường thực được dựng riêng cho thế giới bên kia. Tuy nhiên, dù khi lên phim, phần hiệu ứng này rất đẹp nhưng lại gây ra cảm giác có phần ngột ngạt và gượng ép. Đặc biệt là cảnh chiến đấu ở phần cuối cùng Thế tử Sa Jang, khi khuôn mặt của nam diễn viên Kwak Dong Yeon bị đắp thêm một lớp hiệu ứng trên phần hóa trang đã khiến người xem không nhận ra anh là ai. 

Khi đứng cạnh dàn diễn viên gạo cội như Jang Young Nam, Choi Suk Bin và đặc biệt là Cho Seung Woo, Nam Joo Hyuk lẫn Roh Yoon Seo vẫn phần nào lép vế về mặt diễn xuất. Đây là điều khó tránh khỏi khi cả hai vẫn đang trong giai đoạn khẳng định bản thân, trong khi những gương mặt kỳ cựu kể trên đã có bề dày kinh nghiệm xử lý trọn vẹn từng lớp lang tâm lý phức tạp mà kịch bản đòi hỏi.

Cho Seung Woo trong vai vị vua Ju Sang là minh chứng rõ nét nhất cho khoảng cách này. Anh không cần đến những cảnh thoại dài dòng để bộc lộ sự đa nghi, toan tính hay nỗi sợ hãi âm ỉ của một người đứng đầu thiên hạ nhưng luôn bị ám ảnh bởi quá khứ. Chỉ một ánh mắt lảng tránh, một khoảng lặng kéo dài trước khi đưa ra quyết định, hay một cái siết chặt tay áo cũng đủ để truyền tải trọn vẹn sự giằng xé nội tâm của nhân vật. Diễn xuất của Cho Seung Woo mang tính tiết chế cao độ, thứ chỉ có được từ kinh nghiệm nhiều năm hóa thân vào những vai diễn giàu chiều sâu tâm lý.

Tương tự, Jang Young Nam trong vai Thái hậu cũng để lại dấu ấn đáng nể. Sự lạnh lùng, quyền uy của một người phụ nữ đứng sau màn thảm sát cung nữ được bà thể hiện với độ chính xác đến rợn người, khiến mỗi lần nhân vật xuất hiện đều mang theo một áp lực vô hình đè nặng lên khán giả. Cùng với đó, nữ diễn viên Choi Suk Bin, dù thời lượng xuất hiện không quá dày đặc, vẫn đủ sức tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ.