Met Gala 2027 công bố chủ đề: Khi bình thường trở nên phi thường

Sau vài tháng chờ đại, Viện Trang phục thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan đã công bố chủ đề triển lãm Met Gala 2027 là “extraORDINARY: Fashion and the Poetics of the Everyday” (tạm dịch: Thời trang và vẻ đẹp thi vị của cuộc sống thường nhật).

Với chủ đề năm nay, Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan khai thác mối quan hệ giữa thời trang và đời sống qua hai hướng tiếp cận. Hướng thứ nhất đặt những món đồ vốn thuộc về tủ quần áo thường nhật, tiêu biểu là áo phông và quần jeans, vào bối cảnh thời trang để nhìn nhận lại giá trị biểu tượng của chúng. Hướng thứ hai mở rộng khái niệm nghệ thuật mặc được, thông qua việc chuyển hóa những chất liệu ít được xem trọng như giấy, nhôm hay nhựa hay thậm chí có loại chỉ được sử dụng một lần thành những sáng tạo trên trang phục.

Xét về lịch sử thời trang, áo phông và quần jeans là hai lựa chọn có cơ sở để trở thành “nhân vật chính” của triển lãm. Kể từ thập niên 1950, cả hai đã đi vào văn hóa đại chúng và xác lập vị trí trong lịch sử trang phục. Tuy nhiên, chính sự quen thuộc ấy lại đặt ra thách thức cho các nhà thiết kế làm thế nào để đưa những món đồ gắn liền với đời sống thường nhật vào địa hạt thời trang mà không đánh mất bản chất vốn có, đồng thời tạo nên cách diễn giải đủ sức thuyết phục trên thảm đỏ Met Gala. Dù chủ đề mở ra khả năng thử nghiệm với nhiều chất liệu và kỹ thuật xử lý khác nhau, việc thể hiện hai biểu tượng này vẫn đòi hỏi nhiều hơn một sự thay đổi về phom dáng hay cách phối kết.

Để khách mời có thêm nguồn cảm hứng, triển lãm do Andrew Bolton giám tuyển, cùng sự hỗ trợ của Stephanie Kramer và Emily Mushaben, giới thiệu nhiều thiết kế khai thác mối liên hệ giữa thời trang và đời sống thường nhật. Từ bộ sưu tập Thu Đông 2024 của Jun Takahashi cho Undercover lấy cảm hứng từ bộ phim “Perfect Days” của Wim Wenders, đến những thiết kế denim của Matthieu Blazy cho Bottega Veneta, trang phục của Marc Jacobs, Junya Watanabe hay Jonathan Anderson cho Loewe, các thiết kế cho thấy những chất liệu và hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống có thể trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo.

Triển lãm tiếp tục khai thác mối quan hệ giữa vật liệu và trang phục thông qua cách các nhà thiết kế đưa những thứ vốn không thuộc về thời trang như giấy, nhựa, kim loại, dao kéo, đồ sứ hay cúc áo vào quá trình sáng tạo. Các nhà thiết kế biến những vật liệu và đồ vật quen thuộc này thành cấu trúc, hình khối và ngôn ngữ tạo hình của trang phục. Những sáng tạo của Rei Kawakubo, Helmut Lang và Maison Margiela là những ví dụ cho hướng tiếp cận ấy.

Một không gian riêng dành cho Anrealage, thương hiệu do Kunihiko Morinaga sáng lập, lại đưa vấn đề hình thể sang một bình diện khác. Bằng cách can thiệp vào tỷ lệ và khối lượng của những kiểu trang phục vốn quen thuộc, Morinaga đặt lại quy chuẩn định hình vóc dáng trong thời trang: hoặc là trang phục phải thích ứng với cơ thể, hoặc là chính cơ thể có thể được nhìn nhận theo những hình thái khác khi khoác lên mình một thiết kế.

Trên lý thuyết, đây là một chủ đề có nhiều tiềm năng khai thác về mặt nghệ thuật và lịch sử thời trang. Áo phông, quần jeans hay những vật liệu tái chế vốn không mặc nhiên gắn liền với hình ảnh xa xỉ đã trở thành đặc trưng của sự kiện. Thực tế, thảm đỏ năm 2026 cho thấy phần nào ứng dụng chủ đề này. Troye Sivan xuất hiện trong thiết kế Prada với quần jeans xử lý hiệu ứng cũ, áo sơ mi trắng và áo khoác dài; Bhavitha Mandava diện trang phục CHANEL của Matthieu Blazy với áo có khóa kéo và quần lụa mô phỏng denim. Trong khi đó, Kendall Jenner cùng nhà thiết kế Zac Posen và GapStudio đưa chiếc áo phông trắng thành thiết kế mang cấu trúc điêu khắc, lấy cảm hứng từ tượng Nữ thần Chiến thắng Samothrace. 

Có lẽ ý tưởng chủ đề mới của Met Gala 2027 cũng phần nào được gợi mở từ những cách diễn giải này. Có điều, để tạo nên dấu ấn mạnh mẽ và đúng tinh thần thời trang cao cấp thì không phải nhà thiết kế nào cũng làm được. Chính Andrew Bolton cũng nhấn mạnh: “Điều thực sự quan trọng là phải tạo ra một triển lãm không chỉ đơn thuần là trưng bày các tác phẩm kinh điển hay thứ gì đó chúng ta có thể làm dễ dàng hơn một chút. Tôi muốn nó phải mang tính thách thức, khiêu khích và đẹp đẽ như một triển lãm của John vậy. Điều đó thực sự quan trọng đối với tôi: phải đưa ra một ý tưởng không phải là sự thay thế. Và nó phải có một sự cộng hưởng đương đại nào đó”. 

Bởi tại Met Gala 2026, trường hợp của Bhavitha Mandava là một ví dụ cho thấy thách thức này. Dù trang phục được đầu tư 250 giờ chế tác, thiết kế vẫn nhận về những phản ứng trái chiều khi một bộ phận khán giả cho rằng tổng thể quá giản dị so với tính chất của triển lãm Met Gala. Điều này cho thấy kỹ thuật và ý tưởng phía sau một thiết kế không phải lúc nào cũng chuyển hóa thành sức hút trên thảm đỏ.

Áo sơ mi trắng, quần jeans, áo len cashmere hay những chiếc túi không logo đang được nhiều nhà mốt định vị như các khoản đầu tư dài hạn trong tủ quần áo: có thể sử dụng qua nhiều mùa, dễ kết hợp và không phụ thuộc vào vòng đời của xu hướng. Thay vì dựa vào những dấu hiệu nhận diện, các nhà mốt chuyển trọng tâm sang chất liệu, phom dáng và công năng sử dụng. Cách tiếp cận này cũng phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, khi khách hàng bắt đầu cân nhắc kỹ hơn về giá trị mà một sản phẩm có thể mang lại trước khi đưa ra quyết định mua sắm.

Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều thương hiệu cùng dựa trên một hệ quy chiếu thẩm mỹ, khoảng cách giữa tính vượt thời gian và sự lặp lại cũng dần thu hẹp. Chiếc áo sơ mi trắng hay túi xách không logo có thể tồn tại qua nhiều mùa thời trang, nhưng khả năng sử dụng lâu dài không tự động tạo nên giá trị sáng tạo. Tối giản giúp trang phục thoát khỏi sự chi phối của xu hướng, song cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với nhà thiết kế là phải tìm ra dấu ấn riêng trong những hình thức tưởng như đã quá quen thuộc. Ở góc độ này, “extraORDINARY” thách thức ngành thời trang làm thế nào để tạo ra sự khác biệt cho những món đồ cơ bản.

Mặt khác, không thể chỉ nhìn Met Gala như một đêm hội thời trang dành cho giới siêu giàu và người nổi tiếng. Tên gọi chính thức của sự kiện là Costume Institute Benefit, bởi đây là hoạt động gây quỹ thường niên của Viện Trang phục. Nguồn thu từ sự kiện đóng góp kinh phí cho các triển lãm, ấn phẩm, hoạt động mua sắm hiện vật và vận hành của viện. Nói cách khác, thảm đỏ Met Gala là phương tiện đưa triển lãm đến với công chúng toàn cầu, qua đó duy trì sức hút đối với các nhà tài trợ và khách mời.

Những con số gây quỹ trong các năm gần đây cho thấy quy mô ngày càng lớn của sự kiện. Met Gala 2024 thu về hơn 26 triệu đô la Mỹ, tăng lên 31 triệu đô la Mỹ vào năm 2025 và tiếp tục lập kỷ lục mới với 42 triệu đô la Mỹ vào năm 2026. Sự gia tăng này cho thấy khả năng biến một triển lãm văn hóa thành sự kiện gây quỹ có sức ảnh hưởng rộng lớn. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa Met Gala phải liên tục duy trì sức hấp dẫn qua từng năm. Một chủ đề triển lãm có giá trị học thuật chưa chắc đã tạo nên một thảm đỏ đáng nhớ, trong khi hiệu ứng truyền thông lại là yếu tố quan trọng giúp sự kiện thu hút sự quan tâm của công chúng và giới tài trợ.

Sau cùng, điều đáng chờ đợi ở triển lãm năm nay là cách dàn khách mời diễn giải những trang phục thường nhật. Bởi nếu sự bình dị chỉ được hiểu như việc lược bỏ chi tiết, thì chủ đề năm nay khó tạo nên dấu ấn thị giác tương xứng với vị thế của Met Gala. Đôi khi, chính những gì hiện diện trong đời sống thường nhật mới mở ra những khả năng sáng tạo đáng kể.