Jun Phạm: Tôi vẫn hiếu thắng và muốn được công nhận

Jun Phạm: Tôi vẫn hiếu thắng và muốn được công nhận

Jun Phạm (Phạm Duy Thuận) được biết đến từ nhóm nhạc 365, trước khi tiếp tục phát triển sự nghiệp riêng trong âm nhạc, diễn xuất và viết sách. Từ những sân khấu cùng đồng đội đến “Anh trai vượt ngàn chông gai”, anh trải qua nhiều vai trò, xuất hiện với nhiều phiên bản khác nhau và cả những thay đổi trong cách nhìn nhận bản thân.

Bên cạnh hoạt động nghệ thuật, Jun Phạm dành nhiều sự quan tâm cho văn chương và văn hóa Việt Nam, đưa những chất liệu đời sống vào các sáng tác của mình. Sau nhiều năm làm nghề, anh vẫn hào hứng với những thử nghiệm mới, đồng thời học cách đón nhận những giới hạn, giữ sự tò mò và trân trọng cuộc sống bình thường phía sau ánh đèn sân khấu.

Học cách cạnh tranh và tận hưởng

Ở mùa đầu của “Anh trai vượt ngàn chông gai”, anh từng rất áp lực với việc phải làm tốt. Một năm sau, anh trở lại và nói muốn “vui hơn”. Jun của hiện tại còn cần chứng minh điều gì với người khác?

Tôi vẫn thích được khen chứ! Làm được một tiết mục mà khán giả thích, được đồng nghiệp công nhận, tôi vẫn vui lắm. Tôi vẫn muốn có những sân khấu đáng nhớ, vẫn còn nhiều ý tưởng muốn thử. Tôi nghĩ mình vẫn chưa đến mức chẳng còn quan tâm người khác nghĩ gì về mình.

Nhưng tôi đang học cách không lấy kết quả của từng tiết mục để đánh giá bản thân. Một tiết mục chưa tốt thì mình xem lại, tập thêm, chứ không thể vì thế mà phủ nhận tất cả những gì mình đã làm. Lần trở lại này, tôi muốn tận hưởng nhiều hơn: được tập cùng anh em, thử những thứ mới mẻ, đôi khi hơi liều một chút, và vui cả khi mọi thứ không diễn ra như dự tính. Sau này, khi nhìn lại chương trình, tôi muốn nhớ mình đã có những ngày tháng vui vẻ và quậy hết mình như thế nào, chứ không phải cứ nghĩ mãi về điểm số hay kết quả.

Từ 365 đến “Anh trai vượt ngàn chông gai”, anh nhiều lần đứng trong một tập thể nhưng cũng nhiều lần phải tìm vị trí của riêng mình. Anh thích cảm giác thuộc về một nhóm, hay thực ra luôn muốn được nhìn thấy như một cá thể độc lập?

Tôi muốn cả hai. Tôi thích có anh em để cùng làm việc, cùng bàn một ý tưởng, rồi cùng tìm cách giải quyết khi mọi thứ khó hơn dự tính. Nhưng tôi cũng có những câu chuyện muốn tự kể, những lựa chọn muốn tự quyết định và chịu trách nhiệm. 365 là một phần rất lớn trong tuổi trẻ của tôi, nên những tháng ngày đó vẫn luôn có ý nghĩa riêng.

Sau này, khi làm những công việc cá nhân, đặc biệt là viết sách, tôi có thời gian để hiểu mình thích gì khi không có cả nhóm bên cạnh. Đến “Anh trai vượt ngàn chông gai”, tôi lại có cơ hội mang những trải nghiệm của mình vào một tập thể mới.

Tôi thích được làm việc cùng mọi người, nhưng cũng cần có khoảng thời gian riêng cho mình. Ở riêng lâu thì nhớ anh em, còn ở chỗ đông người lâu lại muốn về nhà đóng cửa viết lách.

Sau rất nhiều năm, anh và những người từng ở 365 lại gặp nhau trong một hoàn cảnh khác. Có điều gì về những người đồng đội năm ấy mà anh chỉ hiểu được khi đã trưởng thành?

Tôi hiểu hơn rằng cùng trải qua một chuyện chưa chắc đã có cùng cảm nhận. Hồi trẻ, tôi hay nghĩ đã ở chung nhóm, làm chung công việc thì người kia phải hiểu mình. Đôi khi tôi cũng mong mọi người phản ứng giống mình, muốn những điều giống mình. Lớn hơn một chút mới thấy mỗi người đều có tính cách, nỗi lo và cách xoay xở riêng.

Bây giờ, tôi cũng bớt vội đánh giá mọi thứ. Một người ít nói chưa chắc là không quan tâm, một lựa chọn khác với mình cũng không có nghĩa là họ không thích ý tưởng của mình.

Gặp lại nhau, tôi thấy khá thú vị khi vừa nhận ra người bạn năm xưa, vừa có cảm giác như đang làm quen lại với con người hiện tại của họ. Bản thân tôi cũng thay đổi nhiều qua từng năm mà. Chắc 365 cũng có lúc thấy khó hiểu với những phiên bản khác nhau của tôi!

Anh từng nói nếu hành trình của Will không trọn vẹn thì hành trình của mình cũng không trọn vẹn. Vì sao một người đã có rất nhiều sân khấu lại vẫn có thể tiếc một sân khấu chưa kịp xảy ra?

Tôi tiếc vì chưa có cơ hội đứng cùng Will trong lúc thi đấu. Cảm giác đó khác với việc đi diễn bình thường. Dù đã có bao nhiêu sân khấu đi nữa, sân khấu thi đấu vẫn mang một tinh thần khác, giống như cùng nhau chinh chiến hơn là chỉ trình diễn.

Chúng tôi biết nhau từ khi còn rất trẻ, cùng trải qua những ngày đầu làm nghề. Khi gặp lại trong một hành trình mới, tôi rất muốn biết hai đứa ở thời điểm hiện tại có thể làm được gì cùng nhau. Mỗi người đều đã có thêm trải nghiệm, khả năng và những thay đổi riêng, nên chắc chắn mọi thứ sẽ khác trước.

Vì vậy, câu nói đó đơn giản là cảm xúc của một người bạn. Khi đã hình dung về một kỷ niệm mới có người kia cùng tham gia, đến lúc điều đó không xảy ra thì mình sẽ thấy tiếc, thấy thiếu một chút. Tôi vẫn vui với những gì mình đã làm được, nhưng cũng tiếc vì hai đứa chưa kịp có một sân khấu chung. Với tôi, hai cảm xúc ấy hoàn toàn có thể cùng tồn tại.

Khi trưởng thành hơn, anh có còn xem cạnh tranh là chuyện hơn thua, hay đã nhìn nó như một cách để hiểu chính mình và những người bên cạnh?

Đã bước vào một cuộc thi thì lúc nghe công bố kết quả, tôi vẫn hồi hộp như thường. Tôi nghĩ cũng chẳng cần giấu chuyện mình muốn làm tốt, muốn thắng. Có cạnh tranh, tôi mới chịu khó hơn, suy nghĩ nhiều hơn và đôi khi làm được những việc trước đây mình nghĩ là không thể.

Nhưng bây giờ, tôi để ý nhiều hơn đến cách mình hành xử khi muốn thắng. Mình có đủ bình tĩnh để nghe góp ý không? Có vì quá sốt ruột mà khiến anh em bên cạnh áp lực không?

Có thể công nhận một tiết mục hay, kể cả khi đó là phần thi của đội khác không? Những lúc như vậy, tôi nhìn ra khá rõ tính cách của mình. Nhiều khi tôi vẫn phải tự nhắc: “Mày còn hiếu thắng lắm, Jun!”

Cuộc sống bên ngoài nghệ thuật

Khán giả quen với một Jun Phạm chỉn chu, nhẹ nhàng, tình cảm. Có phần nào trong con người anh không dễ chịu, không đẹp đẽ, hoặc thậm chí rất khác với hình ảnh ấy mà anh vẫn giữ lại cho riêng mình?

Nhiều chứ, tôi cũng có lúc khó tính, tự ái và suy nghĩ quá nhiều. Nhất là với những việc mình đã bỏ nhiều công sức, tôi vẫn buồn khi kết quả không như mong muốn. Có những ngày tôi chỉ muốn ở một mình, không muốn trò chuyện, cũng chẳng đủ năng lượng để khuấy động không khí. Nhưng tôi thích những lúc như vậy, vì đó là khoảng thời gian để mình nghỉ ngơi và nạp lại năng lượng.

Tôi nghĩ ekip và bạn bè sẽ hiểu những khía cạnh đó của tôi rõ hơn. Còn khi xuất hiện trước khán giả, tôi ý thức được đây là công việc của mình, và mọi người đã dành thời gian, tiền bạc để đến gặp mình. Vì vậy, tôi luôn muốn chuẩn bị chỉn chu nhất có thể.

Sự nhẹ nhàng mà mọi người nhìn thấy là một phần con người tôi, còn những lúc cáu kỉnh hay mệt mỏi cũng vậy. Tôi không nghĩ mình lúc nào cũng phải hoàn hảo. Tôi trân trọng việc khán giả vẫn yêu quý mình, kể cả khi biết tôi có những khuyết điểm như bất kỳ ai.

Những năm gần đây, anh liên tục trở về với văn hóa, văn chương và những chất liệu Việt Nam. Có điều gì từng rất xa lạ với anh nhưng càng lớn anh càng muốn quay về tìm hiểu?

Có những thứ rất quen mắt nhưng thật ra mình biết rất ít: một thể loại âm nhạc, bộ trang phục xưa, nếp sinh hoạt hay câu chuyện được truyền lại trong gia đình… Trước đây, tôi nhận ra đó là những chất liệu Việt Nam, nhưng nếu hỏi vì sao chúng tồn tại, người ta gìn giữ chúng như thế nào thì chưa chắc tôi đã trả lời được. Thật ra, tôi đã thích những điều này từ nhỏ, chứ không phải lớn lên mới bắt đầu quan tâm.

Những chuyến đi và việc viết lách khiến tôi tò mò hơn. Khi có dịp ngồi lại, nghe một người kể về nơi họ sống, tôi nhận ra những điều mình muốn tìm hiểu thường nằm ngay trong cuộc sống hằng ngày: cách họ làm việc, giọng nói và ngôn ngữ vùng miền, cách chăm sóc người thân hay ứng xử với thiên nhiên.

Tôi thường đưa những điều mình tò mò vào tác phẩm, nhất là khi viết cho các em nhỏ. Tôi muốn các em bắt gặp một điều thú vị rồi nảy ra câu hỏi, muốn tìm hiểu thêm. Bản thân tôi cũng vậy, cứ tò mò hỏi han đủ thứ rồi lại phát hiện ra mình còn nhiều điều chưa biết. Có lẽ vì thế mà tôi vẫn thấy hành trình này rất thú vị.

Có phải đến một lúc nào đó, người nghệ sĩ không còn muốn được nhìn thấy nhiều hơn, mà muốn được hiểu đúng hơn? Jun Phạm đang ở đâu giữa hai nhu cầu ấy?

Ở thời điểm hiện tại, tôi nghĩ mình vẫn cần cả hai. Khi làm một sản phẩm, tôi mong nó đến được với nhiều người. Viết xong một cuốn sách, tôi muốn có người đọc; làm xong một tiết mục, tôi vẫn chờ phản ứng của khán giả chứ. Làm sao tôi hết háo hức với những điều đó được. Nếu không còn mong chờ gì nữa thì chắc tôi nên nghỉ hưu cho rồi!

Nhưng với tôi, nghệ sĩ cũng là một phần tính cách. Kể cả sau này không còn làm nghề, tôi nghĩ mình vẫn sẽ là một người mộng mơ. Còn hiện tại, tôi vẫn muốn làm việc nghiêm túc để khán giả dần hiểu hơn về những lựa chọn của mình. Còn việc tất cả mọi người đều hiểu đúng về mình thì có lẽ tôi phải bớt kỳ vọng. Ngay cả bản thân, đôi khi tôi cũng phải ngồi lại mới hiểu vì sao mình buồn, hay vì sao mình muốn làm một việc nào đó.

Nếu một ngày không còn 365, không còn những sân khấu, vai diễn hay danh xưng nghề nghiệp để giới thiệu về mình, anh nghĩ điều gì ở Jun Phạm vẫn còn lại?

Thì còn Phạm Duy Thuận thôi. Chắc vẫn là một người thích ở nhà, dọn dẹp, đọc sách, nghĩ ra những câu chuyện và đôi khi tự làm mình mệt vì suy nghĩ quá nhiều.

Tôi nghĩ sự tò mò và thói quen tưởng tượng vẫn sẽ còn. Có thể không xuất bản sách nữa, tôi vẫn muốn viết một câu chuyện nào đó xuống giấy. Không có sân khấu, nghe một bài nhạc hay, chắc tôi vẫn hình dung ra đủ thứ trong đầu. Những điều ấy đã trở thành một phần rất tự nhiên trong cuộc sống của tôi rồi.

Và tôi vẫn là người thân, là bạn của ai đó, vẫn có những cuộc hẹn, những người cần hỏi thăm, những bữa cơm muốn tự nấu. Tôi yêu công việc và biết ơn những gì mình có, nhưng nghĩ đến câu hỏi này, tôi cũng thấy yên tâm. Vì ngoài công việc, tôi vẫn có một cuộc sống riêng với những điều rất bình thường mà mình muốn làm, những người mình muốn ở bên. Với tôi, như thế đã là đủ nhiều rồi.